Eya Akl İle İrfanem Diyenler

Eyâ ‘akl ile ‘irfânem diyenler Eyâ mülke Süleymân’em diyenler Eyâ bildim diyenler cümle hâli Eyâ vardım diyenler doğru yolu Hakk’ı bildim diyü irşâd idersin Yitersin minbere feryâd idersin Ne bildin niye irdin işbu hâlde ‘Akıllar mât olupdur bu hayâlde Buna ‘akl ile kimse irmemişdir Gözüyle Hakk’ı kimse görmemişdir Bu bir deryâ durur ‘akıllar irmez Özünden geçmeyen rabbini bilmez Dilersen bulasın kevn ü mekânı Özünden fâriğ ol rabbini tanı Ki sen senliğini gider aradan Bilirsin tâ seni kimdir yaradan Sen ü ben eylemez ol kim kişidir Sen ü ben eylemek Şeytân işidir Özünden gayrı kul görmez arada Hakk’ı zâhir görür ak u karada Dilersen olasın mahrem-i esrâr Bu dünyâ kavgâsına uyma zinhâr Ferâgat kıl cihânun kavgâsından Ki nefsin kurtarasın fitnesinden Hemân seyrâncısın seyrânun eyle Sakın dime şu şöyledir bu böyle Özüne gel özüne Tanrı dostu Sana direm budur sözün dürüstü Cihân halkının iş budur hayâli Hayâli gice gündüz mülk ü mâlı Eğer söyler olursan hak sözünü Çevirir yüzünü örter gözünü Azâzil’dir Hakk’a eylemez ikrâr Gerekse söyle ana bunca tekrâr Binüpdür nefs atına hâ seğirdir İşitmez kulağı san kim sağırdır Hemân birbirinin ‘aybın gözedir Gönülden türlü fitneler düzedir Nic’idüp n’idecegini bilemez Birinin onduğun biri dilemez Eğer mâlın vâr ise kavm u kardaş Cihân halkı seninle cümle yoldaş Eğer kendü hâlinde bir ‘âşıkdır Ana dirler ki iş sevmez ışıkdır ‘Âşık olsam adım tenbel Alâî Eğer sofu isem dirler mürâî Dânişmende varırsam dabbetü’l-‘ard Câhil diyü halkı bir pula saymaz Ha bir cenkdir biri birin beğenmez ‘Ârifler Hakk’dan özge nesne bilmez Bulurlar bir sözü bin söz iderler Koyup doğru yolu eğri giderler Söz ile bulmak olsa idi Hakk’ı Uçup ‘arşa çıkaydı cüml’âfâkı Cihânda şimdi gavgâ çoğalupdur Cihânı fitne-i Şeytân alupdur Eğer ‘âlim eğer sôfî vü dervîş Hemân şöhret olupdur cümle cünbiş Dinle imdi hem yine bir hoş haber Yine kânından getirdim bir güher Dinle imdi bir acâib armağan Yine taşdı gönlüm evinde bu kân Yine cûş eyledi ma’nâ deryâsı Yine geldi başıma ‘aşk sevdâsı Yine kurdum ‘ışk yayın ok atmağa Gelmişem sarrâfa gevher satmağa Kim ki ister ol tırâzı uş menem Ol cânımdır câna perdepûş menem Menem ol Bagdâd’da feryâd eyleyen Başın oynadup ene’l-Hakk söyleyen Yine gelsin ol bana fetvâ viren Beni bu halka bî-tâ’atdır diyen Dâimâ söyler bu sözü ol nâdân Nitekim korkmaz utanmaz Tanrı’dan Ol sâlûs kim dervîşe münkir olur Cümle kulun sırrını Allah bilir Bî-tâatdır diyü söyler abdâla Söyleyin gelsin bir ulu meydâna Görelim kendü nice tevhîd kılar Tanrı bu bendesini bî-baht bilir Tanrı settâra’l-‘uyûbdur hem kerîm Hem rahîmdir hem ‘alîmdir hem halîm Tanrı bilir günâhın her bendenin ‘Aybını yüzüne urmaz kimsenin Ol kadîrdir lutf ile ihsân kılar Derdlilerün derdine dermân kılar Ben sâdıkam zerk-i tezvîr bilmezem Her bir işde gayrı tedbîr kılmazam Velâkin sâlus sevmez yıldızım Hakk’ı zâhir görenedir bu sözüm İnsân-ı kâmil içindür bu cevâb Hayvânun nesine gerek bu hitâb Bir nasîhatdır bu sözüm insâna Değme kimse giremez bu ‘ummâna Cihâna geldi insân gitmek içün Kemal-i ma’rifet kesb itmek içün Dinle imdi bir acâib türlü hâl Âhiri noksâna irer her kemâl Her sabâhın sonu da akşam olur Her şâdîliğin âhiri gam olur Yukarı gök aşağı yer görünür Bilinmez biri birine bürünür Gice gündüz döner dâim yıkılmaz Göğün yüceligi hîç ‘akla gelmez Göğün nerdübânı yokdur çıkılmaz Yerin nihâyetini kimse bilmez Bu ne kârhânedir üstâd görünmez Bilişdir cümle eşyâ yâd görünmez Neye baksan pâyânı yok denizdir Bu ne yoldur ne menzildir ne izdir Özünden yâd olanlar yâd olupdur Bilişenler hemân âzâd olupdur Bilişmeyen bîgânedir özüne Zirâ bilmez vücûdu ne özü ne Özün bilen kişi oldu haberdâr Hemândem bir vücûd bir cân ne kim vâr Sözü ko fâriğ ol Kaygusuz Abdal Bu sözden açılır bunca kıyl ü kâl Gönül Hakk’ın evidir bî-gümân bil Dudak anın kilididir dili dil Eğer dilim hatâ söylerse ey dil Dilim dilim dilim dilim dil ey dil